Kamp Westerbork

Het herinneringscentrum Kamp Westerbork houdt de geschiedenis van de weggevoerde Joden en daarnaast kleinere aantallen Sinti, Roma en verzetsstrijders levend. Er is een museum met een doorlopende tentoonstelling en tijdelijke exposities. Rondlopen op het voormalige kamp maakt zeker de meeste indruk.

Locatie/bereikbaarheid

Het Kamp Westerbork ligt, in tegenstelling tot wat de naam doet vermoeden, dichterbij Hooghalen (1,7km) dan bij Westerbork (10km). Rij dus niet naar Westerbork als je naar het voormalige doorgangskamp Kamp Westerbork wilt.

Oosthalen 8
9414 TG Hooghalen
https://kampwesterbork.nl/

Geschikt voor

Het aantal gezinnen met tieners dat hier rondloopt is opvallend. En terecht. Kleine kinderen zullen hier weinig meekrijgen van het idee van de locatie. Verder zijn er natuurlijk genoeg mensen met (in)directe herinneringen aan de Tweede Wereldoorlog, de deportatie van merendeels Joden en daarnaast kleinere aantallen Sinti, Roma en verzetsstrijders.

Oordeel

Bij een dergelijke locatie kun je natuurlijk niet spreken van leuk/niet leuk. Maar wel over interessant/niet interessant. Juist doordat het een echt kamp is geweest kun je je de geschiedenis goed kunt voorstellen. Het is daarmee werkelijk de moeite waard. Het is absoluut geen kermisattractie geworden maar speelt natuurlijk wel degelijk in op je emotie. Goed gedaan bij elkaar en een rapportcijfer van 8,5 is verdiend.

Wat ga je doen?

Kamp Westerbork ligt in de bossen bij Hooghalen. Het terrein loop je op langs de slagboom en hekken met prikkeldraad, en dat geeft ook meteen de sfeer die bij deze locatie past. Al voor de slagboom is een monument te vinden met de 4 vernietigingskampen waar de Joden, Sinti en Roma naar werden afgevoerd vanaf Kamp Westerbork. Kamp Westerbork fungeerde in de oorlog als doorgangskamp; uit heel Nederland werden hier in totaal meer dan 100.000 Joden bijeengebracht en vaak na korte tijd doorgevoerd naar Auschwitz, Sobibor, Theresienstadt en Bergen-Belsen.

Vervoer vond plaats per trein en het meest bekende monument dat ook daaraan herinnert is aan het einde van het kamp te vinden; een stuk spoorlijn met aan de ene kant omhoog krullende spoorrails en aan de andere kant het stootblok aan het einde van de lijn.

Nog voor je het kamp betreedt, dus nog voor de slagboom, is aan de rechterkant een monument te zien van de vier vernietigingskampen en iets verderop aan de linkerzijde het woonhuis van de kampcommandant. Dat staat sinds enige jaren in een glazen gebouw om het te behouden. Helaas mag je er niet binnenlopen.

Op het kampterrein zelf zijn met aarden verhogingen de plekken aan gegeven van de oude barakken. Deze zijn voor het allergrootste deel verloren gegaan, maar van een van de barakken is een gedeelte herbouwd en van enkele anderen zijn met behulp van cortenstaal de contouren te zien. Langs de weg die oorspronkelijk ook midden door het kamp voerde zijn twee goederenwagons te zien. Soortgelijke wagons werden in de oorlog gebruikt om mensen in te vervoeren. Nu zijn daar de namen van de slachtoffers te horen.

Op de voormalige appelplaats zijn 102.000 stenen geplaatst in de vorm van Nederland. Deze stenen symboliseren de mensen die uit Nederland zijn weggevoerd.

Naast de geschiedenis als doorgangskamp, waar natuurlijk wel de nadruk op ligt, is er ook de nodige informatie te vinden over het ontstaan van het kamp als opvangkamp voor vluchtelingen in 1939, de periode na de oorlog en het gebruik als kamp voor ex-KNIL militairen en hun gezinnen tot 1971.

Een vervreemdend effect van de hele locatie is de naastgelegen Westerbork Synthese Radio Telescoop. Dit complex bestaat uit een lange rij grote telescopen die er overigens ook voor zorgen dat mobiele telefoons hier uit moeten staan.

Absoluut doen – Aanraders – Ook leuk

Het museum kun je bezoeken of letterlijk links laten liggen, maar bezoek in ieder geval het kamp.

Laat maar zitten

Als je hier bent kun je het beste gewoon rondlopen en afhankelijk van je interesse letterlijk ergens langer of korter bij stilstaan.

Handige tips

Het parkeerterrein ligt naast het herinneringscentrum maar op 2,5 kilometer van het kamp zelf. Je kunt met de pendelbus mee, maar de wandeling door het bos is ook de moeite waard. Je moet dan natuurlijk geen kinderen op sleeptouw hebben die elke 50 meter vragen of ze er al zijn.

Op het kamp kun je met een gids meelopen.

In het museum bij het parkeerterrein zijn uiteraard toiletten, maar op het verderop gelegen kamp niet.

Kritische noot

Het wandelpad vanaf de parkeerplaats naar de plek van het kamp is niet erg duidelijk aangegeven en onderweg ontbreekt er ook nogal eens een bordje.

Na de Tweede Wereldoorlog is het kamp nog jaren gebruikt, eerst als interneringskamp voor NSB’ers en daarna als langdurig onderkomen voor Molukkers die in Indonesië in dienst waren van de KNIL. Na het vertrek van de laatsten in 1971 zijn de barakken gesloopt. Daardoor is nu het kampterrein wel erg open; de plek waar de barakken hebben gestaan zijn met verhoogde aarde aangegeven. Het vergt echter wel wat verbeeldingsvermogen om de situatie van vroeger voor te stellen.

Vergeleken met

Naast Kamp Westerbork bestond in de Tweede Wereldoorlog ook Kamp Vught vlakbij Eindhoven en Kamp Amersfoort in het midden van het land.

Prijs

Parkeren en een bezoek aan het kamp zelf is gratis. Het museum kost Euro 9,25, tot 8 jaar mag je zo doorlopen en van 8-18 kost het Euro 4,50. De museumkaart is hier niet geldig.

Lengte bezoek

Het museum verdient wel een bezoek van een uurtje, heen- en weer lopen naar het kamp kost ook een uur en rondlopen op het kamp ook wel. Bij elkaar is het dus geen uitje voor de hele dag, maar een dagdeel is het waard.

Goed om verder te weten

Er bestaat voor de liefhebbers tegenwoordig ook een Lange Afstand Wandelpad van de Hollandsche Schouwburg in Amsterdam naar Kamp Westerbork. De route is totaal 342 km en loopt langs diverse andere plaatsen die ook herinneren aan de oorlog, zoals Putten op de Veluwe.

Horeca / overnachtingsmogelijkheden

Het museum heeft een shop en restaurant. Overnachten kan in de directe omgeving op genoeg plaatsen.

Praktische info/openingstijden

Open elke dag van 11:00 – 17:00. Doordeweeks gaan de deuren nog een uurtje eerder open, op 25, 26 dec en 1 jan gaan de deuren helemaal niet open en op 4 mei blijven de deuren logischerwijs juist wat langer van het slot: tot 19:00.

Laatste update: 29 april 2019