Stedelijk Museum Alkmaar

In 1875 is dit Stedelijk Museum opgericht en daarmee is het een van de oudste musea in zijn soort in Nederland. De focus in dit museum ligt op een viertal deelgebieden: Het Beleg van Alkmaar van 1573, de Gouden Eeuw, Portret van Alkmaar en de Bergense School. Met recht apetrots zijn ze hier op het feit dat ze in 1573 het beleg van de Spanjaarden hebben weten af te slaan, wat in de jaren daarna uiteindelijk heeft geleid tot de Gouden Eeuw. Of die Gouden Eeuw ook vandaag de dag nog van toepassing is is te beoordelen in de zaal Portret van Alkmaar. Een enigszins apart onderdeel is de Bergense School. Bergen is een kunstenaarsdorp vlakbij Alkmaar en hier is de eigen ontwikkelde stijl van de Bergense School te zien.

Locatie/bereikbaarheid

Het Stedelijk Museum Alkmaar ligt net binnen de oude stadsgrenzen van Alkmaar. Lopend vanaf het trein/busstation ben je er binnen 10 minuten. Met de auto is parkeren in een van de parkeergarages of op een van de parkeerterreinen rondom het centrum de beste optie. Daarna is het niet ver wandelen.

Canadaplein 1
1811 KE Alkmaar
https://stedelijkmuseumalkmaar.nl/

Geschikt voor

Net zoals zoveel musea zal ook dit museum de “usual suspects” trekken, dus vooral mensen van gevorderde leeftijd, grijze of geverfde haren en een opvallend hoog percentage vrouw. Toch is het onderdeel “Beleg van Alkmaar”, vooral door de fraaie en toegankelijke vormgeving, ook voor jongere kinderen aantrekkelijk. Bij de overige onderdelen zullen zij al snel een diepe zucht slaken en de ogen laten rollen. En inderdaad niet van waardering. Wie weet zijn te paaien met het gratis Wifi netwerk hier.

Oordeel

Het museum valt uiteen in vier onderdelen die allen duidelijk herkenbaar zijn en een eigen plek hebben. Hoewel het een Stedelijk Museum betreft is dit museum ook zeer geschikt voor mensen van buiten Alkmaar. Misschien nog wel meer dan voor de inwoners van de stad zelf. Alles bij elkaar krijgt dit museum een mooie 7,5.

Wat ga je doen?

Alkmaar kent in zijn geschiedenis meerdere hoogte- en dieptepunten, maar een heel belangrijke is toch wel het Beleg van Alkmaar in 1573. Al 150 jaar geleden is daarom gestart met het verzamelen van alle objecten en informatie rondom dit beleg. Na deze tijd brak in Holland de Gouden Eeuw aan en daarvan heeft Alkmaar beslist veel vruchten geplukt, wat ook te zien is in twee zalen met een aantal hoogtepunten uit die tijd.

Op de eerste verdieping wordt in een zaal een Portret van verleden tot heden van Alkmaar geschetst. Je vliegt door de eeuwen en het geeft een mooi beeld van de diversiteit van Alkmaar als stad, de inwoners, het werk, de kunsten en wat al niet meer. Ook is op deze verdieping de wisselende tentoonstelling te zien. Nog een verdieping hoger is een grote zaal gewijd aan de Bergense school. Bergen, een dorp vlakbij Alkmaar bij de zee, heeft vanouds veel kunstenaars getrokken. Hoogtijdagen waren de jaren 15-25 van de vorige eeuw. Een deel van de toen gefabriceerde kunst is hier te zien.

Victorie! het Beleg van Alkmaar in 1573

Alkmaar was de eerste Hollandse stad die in de Tachtigjarige oorlog het Spaanse leger wist te weerstaan. Het zeven weken durende beleg in 1573 wordt hier verbeeld en als bezoeker kun je het van dag tot dag volgen. Deze eerste overwinning leidde tot een hele reeks verdere veldslagen met de Spanjaarden, zoals bijvoorbeeld bij Leiden een jaar later. Na het terugdringen van de Spanjaarden ontstond de Republiek der Nederlanden en brak de Gouden Eeuw aan. De vormgeving van dit deel van het museum is bepaald bijzonder en de route eenvoudigweg volgend word je op aangename wijze door dit deel van de Alkmaarse geschiedenis geleid.

De Gouden Eeuw van Alkmaar

De Gouden Eeuw is Alkmaar als onderdeel van Holland bepaald niet voorbij gegaan. In twee ruimtes zijn topstukken uit de 17e eeuw te zien, van portretten van toenmalige rijke familieleden en notabelen tot aan rijk versierd serviesgoed en meubilair. Een paar imponerende schuttersstukken completeren het geheel.

Portret van Alkmaar

Alkmaar heeft door de eeuwen heen heel wat inwoners voortgebracht die de meest uiteenlopende voorwerpen hebben gecreëerd. Natuurlijk schilderijen, maar ook kleding. Daarnaast is in het onderdeel Portret van Alkmaar ook aandacht voor Alkmaarse nijverheid en bedrijvigheid en grappige voorwerpen met Alkmaar als thema zoals puzzels.

De Bergense School

De Bergense School is een stroming in de schilderkunst die tussen 1915 en 1925 opbloeide in het Noord-Hollandse Bergen. Dat kunstenaarsdorp ligt niet ver van Alkmaar vandaar dat er in het Stedelijk Museum in een permanente opstelling aandacht voor is. De stroming kenmerkte zich door een expressionistische stijl, kubistische invloeden en had een voorkeur voor stillevens en menselijke figuren. Ook in het museum Kranenburgh in Bergen is een grote collectie werken te zien.

Wisselende tentoonstelling

Zoals vrijwel alle musea heeft ook het Stedelijk Museum Alkmaar letterlijk plek voor wisselende tentoonstellingen. Relatief neemt dit minder ruimte in dan bij andere musea, de vaste collectie domineert. Doorgaans is er wel een link naar Alkmaar, zoals bijvoorbeeld bij de tentoonstelling van beeldend kunstenaar Herman de Vries die ooit in Alkmaar werd geboren. Het was meteen een gewaagde tentoonstelling, want voor een niet gering aantal mensen zal kijken naar op de grond uitgestrooide aarde een bijzondere ervaring zijn geweest.

Andere tentoonstellingen betroffen de Toorop dynastie, Noord-Hollands slibaardewerk, Pieter van Schaeyenborgh en een tentoonstelling rondom Frederik de Houtman. Laatstgenoemde was een ontdekkingsreiziger die samen met zijn broer richting Oost-Indië trok.

Handige tips

In het museum is natuurlijk, zoals in de meeste musea, maar een beperkt deel van de complete collectie te zien. Online is er echter een beeldbank waarin alle objecten, voor zover mogelijk, zijn ontsloten. Soms zijn er belemmeringen in verband met auteursrechten maar de beeldbank wordt waar mogelijk steeds verder aangevuld.

Letterlijk naast het museum staat de Grote of Sint-Laurenskerk, beslist ook een bezoekje waard. In de rest van Alkmaar zijn nog musea als het Hollands Kaasmuseum, het bijzondere Beatlesmuseum en het Nationaal Biermuseum de Boom. Natuurlijk loop je dan vanzelf ook even langs de Waag en met een beetje geluk (of planning of pech) val je dan met je neus in de Kaasmarkt die op het plein hiervoor wordt gehouden.

Kritische noot

Het Beleg van Alkmaar is zonder meer fraai van opzet. Er is over de wijze van presentatie van deze belangwekkende episode in de Alkmaarse geschiedenis vast heel goed nagedacht. De zaal gewijd aan de Bergense School is meer traditioneel ingericht. Het Portret van Alkmaar kent een enorme diversiteit van onderwerpen en voorwerpen maar dat is gezien de aard van deze zaal niet heel verwonderlijk. De Gouden Eeuw is wellicht nog het meest “rommelig”; er is een flink aantal topstukken te vinden, maar deze zijn zo uiteenlopend dat je hier wel erg van de hak op de tak springt.

Prijs

Volwassen betalen Euro 12,-, met CJP of de AlkmaarPas krijg je 4 euro korting. Onder de 18 jaar, met een Museumkaart en nog een kleine trits kaarten kun je gratis naar binnen. Kijk op de website voor alle mogelijkheden.

Lengte bezoek

In dit museum ben je zo een goed besteed uurtje zoet. Doe je het rustig aan, dan kan het nog wat langer worden, maar met enige versnelling ben je uiteraard eerder weer bij de uitgang. Het is echter geen museum om even 5 minuten binnen te wippen, het is echt meer tijd en aandacht waard dan dat.

Horeca / overnachtingsmogelijkheden

Het museum heeft een eigen café, maar het museum is gevestigd in de binnenstad van Alkmaar dus horeca en overnachten in de nabijheid van dit museum is geen enkel probleem.

Praktische info/openingstijden

Van dinsdag tot en met zondag zijn de deuren open van 11:00 tot 17:00. Op maandagen is het museum dicht en dat geldt ook voor Nieuwjaarsdag, Koningsdag en 1e Kerstdag.

Meer…

Voor een overzicht van andere musea: Klik hier

———————————————————
© IsDitLeuk.nl
V2020-1
Laatste update: 7 maart 2020