Wandelen Zuiderzeepad etappe 15: Munnekeburen – Lemmer

Vanaf Munnekeburen wandel je door het nog nieuwe natuurgebied Braandemeer urenlang langs de Tsjonger richting Echtenerbrug. Daarna volgt het mooiste deel van de wandeling langs het Tjeukemeer, op zomerse dagen vol met boten van allerlei slag en grootte. Bij Oosterzee gaat de route landinwaarts over een verrassend aardig pad langs de Gieterse vaart waarna de wandeling eindigt met een vijftal kilometers wandelcorvee door een open Fries landschap. De plaats waar je eindigt; Lemmer, maakt dat gelukkig weer helemaal goed met een leuke compacte binnenstad rondom de haven.

Locatie/bereikbaarheid

Munnekeburen is doordeweeks met de buurtbus te bereiken en in het weekend met de belbus. Lemmer heeft een groot busstation bij de snelweg en ook in het centrum kun je opstappen. Tussendoor zijn bij Echtenerbrug en Oosterzee ook bushaltes te vinden.

Geschikt voor

Bij elkaar is deze wandeling een kilometer of 24. Het is geheel vlak terrein maar een aantal kilometers loopt door grasland of over grasdijken en dat kan bij hoog gras best wat extra inspanning vragen. Niet zomaar een ommetje dus, maar ook weer geen Spaanse Pyreneeën.

Oordeel

Het natuurgebied Braandemeer is nog tamelijk recent en dat is wel te merken. Het is nog wat eenvormig in de structuur en wat er bloeit en rondvliegt. Ook het einde van de wandeling bestaat uit net iets teveel asfalt en weinig inspirerend landschap. Het middengedeelte, langs het Tjeukermeer is veruit het fraaist en het genieten waard. Bij elkaar krijgt deze etappe van het Zuiderzeepad een 6,5.

Wat ga je doen?

De start van deze etappe is bij de Oldelamerbrug, waar je meteen aan de koffie kunt mits op het goede tijdstip en in het goede seizoen. Het is ook mogelijk in Munnekeburen te beginnen, dan heb je nog een dikke drie kilometer meer te lopen . Je pakt dan wel meteen een heel mooi stukje van natuurgebied Rottige Meente mee.

Vanaf de Oldelamerbrug loop je over een graspad kilometers door het natuurgebied Brandemeer. Dat maakt onderdeel uit van de Ecologische Hoofd Structuur en verbindt het zuidelijker Rottige Meente met de meer noordelijk gelegen natuurgebieden. Nog niet zo heel lang geleden was het landbouwgebied, en dat is nog wel te merken. Heel spannend wordt het hier niet, hoewel het vanzelfsprekend beter is dan over asfalt tussen boerderijen doorlopen.

Op de kaart lijk je trouwens valk langs de Jonkersvraart te lopen en dat klopt ook wel. Omdat er echter een lage dijk tussen het wandelpad en de vaart ligt zie je daar vrijwel niets van. Nadat je een kilometer of 2,5 rechtuit bent gelopen buigt het pad af naar rechts en kom je langs de Tsjonger terecht. Kijk maar goed naar de overkant, 100 meter verder, want daar loop je over twee uur. Hier maak je, niet alleen op de kaart maar ook in het echt, een omweg van een kilometer of zes. De enige reden hiervan is dat je de Tsjonger moet oversteken. Dat kan ofwel zwemmend, ofwel met een trekpont ofwel creatief door iemand te vinden die je wil overzetten. Doorgaans zal optie twee de meest gebruikte zijn.

Een echt heel grote straf zijn de zes kilometer niet want de eerste kilometers slingert het pad van links naar rechts door natuurgebied Brandemeer waarna je op een fietspad en daarna weg terecht komt die vanzelf naar de pont leidt. Het is dus een stukje asfalt maar heel erg zal je dat waarschijnlijk na al het gras niet vinden. Aan de overkant loopt het pad, eerst fietspad maar dan al snel geasfalteerde weg, terug. Hier bestaat de grootste aantrekkingskracht uit de huizen die hier gebouwd zijn of worden. Naast huizen waarvan het onderhoud al wat langer geleden is gestaakt is hier opvallend veel nieuwbouw te vinden. Dat laatste is helemaal niet onaardig uitgepakt.

Als je het buurtschap Zevenbuurt hebt verlaten loop je vanzelf tegen het water Pier Christiaanslaet aan. Rechtsafgeslagen vervolg je over een recht pad, het Kettingpad, richting Echtenerbrug. Het grote aantal boten, sommige van groot formaat, zal je hier meteen opvallen en Echtenerbrug doet zijn naam eer aan met een brug prominent in het dorp. Kijk er zeker even naar passerende boten en hoe, ook vandaag de dag nog, de doorgang wordt betaald via een Fries klompje dat door de brugwachter aan een hengel richting de passerende boot wordt geslingerd. Zelfs in deze geëmancipeerde tijden is het toch doorgaans de vrouw-des-boots die het klompje met een paar euro vult. Je vraagt je af hoe dat verder moet in het cash-loze tijdperk dat voor ons ligt.

De route van het Zuiderzeepad loopt keurig door Echtenerbrug heen waarbij je de plaatselijke, en bescheiden, basisschool passeert maar ook huizen met bijzondere voortuinen en, jaloersmakend voor sommigen onder ons, huizen die direct aan het water zijn gelegen en dus een parkeerplaats voor de boot voor de deur hebben.

Wat volgt is het meest fraaie onderdeel van deze etappe; het pad loopt een drietal kilometers langs het Tjeukemeer en al snel wordt duidelijk wat een enorm wateroppervlak dit is. Met 22 vierkante kilometer is het het grootste binnenwater van Friesland en doordat er maar een paar eilanden in liggen voelt het ook heel groot aan. Diep is het hier overigens niet; hooguit een paar meter. Zeker met zonnig weer en een windje wordt dit meer druk bevaren en dat geeft uiteraard een fraai gezicht. Na een dikke kilometer kom je bij het Gemaal van Echten. Na de bouw in 1913 was het toen het grootste stoomgemaal van Friesland. Het heeft tot 1996 dienstgedaan, tegenwoordig is hier een ondergronds gemaal die dat werk voor zijn rekening neemt. Tegenwoordig is er een galerie in het oude ketelhuis en in de zomermaanden is een kleine expositie over het gemaal te bezoeken.

Tegenover het gemaal staat het beeld van de vrouwen Tsjûke en March aan wie het Tjeukemeer (Tsjûkemar in het Fries) volgens een oud volksverhaal zijn naam te danken heeft. Of je dat gelooft of niet, het uitzicht op het meer wordt er niet minder om. Vanaf hier heb je nog een paar kilometer om te genieten van het meer, je wandelt over een rustig pad zonder autoverkeer. Alleen in de verte zal je in het westen de snelweg al zien, maar die blijft gelukkig op afstand.

Bij Oosterzee-Gietersebrug neemt de reuring weer toe met een camping, een voor deze omgeving toch nog enigszins bescheiden jachthaven en een kleine dorpskern. Opvallend element in deze dorpskern is een 40 meter hoge pijp. Tot in de jaren 90 van de vorige eeuw stond hier een zuivelfabriek. Deze is in 1993 gesloten en na afbraak van de gebouwen is er inmiddels een nieuwbouwwijkje gebouwd. De toren is een herinnering aan vergane tijden en nu in gebruik voor telecom en als vogelhuishotel.

Nadat je het fraai opgeleukte Sluispad bent afgelopen richting Herenweg (N924)kom je vanzelf bij het terras van de plaatselijke horeca en de supermarkt terecht. Overgestoken zal vast aan de linkerzijde het huis opvallen dat een beetje lijkt op een binnenstebuiten gekeerde wc: het is geheel beplakt met tegeltjes die je vaak in een dergelijke ruimte tegenkomt. Gek maar op een bepaalde manier toch wel leuk. Daarna volgt een smal wandelpad waar toch heel wat huizen naast gelegen zijn, ook hier weer in allerlei verschillende stadia van ontbinding. Na nummer 27 is het afgelopen en volgt een groot stuk, eerst nog over het wandelpad en daarna over asfaltwegen, door wijds Fries landschap. Aan de ene kant is het best vriendelijk met groepen koeien en paarden in de wei, aan de andere kant is het al snel wat saai. Links- en rechtsafslaand koers je aan op de snelweg A6 waarachter Lemmer verscholen ligt. En dat is geen beroerd einde van deze wandeling; het centrum van Lemmer is zeker in zomerse tijden enorm levendig en boten zijn hier nooit ver weg.

Absoluut doen – Aanraders – Ook leuk

In deze wandeling is het gedeelte dat strak langs het Tjeukemeer loopt het meest aantrekkelijk. Zorg ervoor dat je wat proviand bij je hebt om hier neer te strijken op een bankje of in het gras en uitgebreid te genieten. Als je geluk hebt is er ook een wedstrijd of ander evenement aan de gang, hoewel het dan natuurlijk wel heel druk kan zijn.

Laat maar zitten

Nadat je het natuurgebied Braandemeer uit bent gelopen moet je met een pontje jezelf over de Tsjonger naar de overkant slingeren. De pont is echter zo robuust uitgevallen dat je eindeloos moet draaien om de pont aan de ketting in beweging te houden. Een draaiorgelarm is het resultaat. Hoewel het fijn is dat een dergelijke faciliteit is gemaakt zou een iets eenvoudiger uitvoering misschien beter zijn geweest. Je kunt natuurlijk aan een van de schippers aan jouw kant van de Tsjonger vragen of ze je even over willen zetten…

Handige tips

Zorg in ieder geval voor goede schoenen en neem droge sokken mee. Een aantal kilometers van dit pad loopt over graspaden die niet al te kort gemaaid hoeven te zijn. Dat betekent al snel natte schoenen en na een tijdje ook natte sokken; een garantie voor blaren.

De bewegwijzering is niet helemaal compleet, zeker in natuurgebied Brandemeer moet je soms gewoon de algemene bordjes voor wandelaars volgen.

Kritische noot

Het is waarschijnlijk niet anders, maar de kilometers wandelcorvee vlak voor je Lemmer bereikt zijn nu niet iets waar een gemiddelde wandelaar op zit te wachten. Het is ook nog eens een drukke en niet al te brede weg dus je moet daar nog alert zijn ook om niet in een ziekenhuis hier ver vandaan terecht te komen.

Prijs

De route is gratis maar mocht je het boekje van het Zuiderzeepad nog niet hebben dan is dat toch zeker een aanrader. Voor een kleine prijs is niet alleen de hele route beschreven maar zijn ook allerlei interessante feitjes van het gebied en de dorpen waar je doorheen loopt te lezen.

Lengte bezoek

De 24 kilometer is in een uur of 4,5 te lopen. Samen het horeca en bij goed weer uitgebreid genieten aan het Tjeukemeer en eindigen in Lemmer maakt er een mooie gehele dag van.

Horeca / overnachtingsmogelijkheden

In Echtenerbrug is enige horeca in een oude melkfabriek en een paar snackbars bij de brug in het centrum. Ook is er een supermarkt. In Oosterzee passeer je ook horeca en in Lemmer struikel je erover. Overnachten kan eveneens in Echtenerbrug en Lemmer, voor zover dat nodig is natuurlijk.

Praktische info/openingstijden

Het pad is het hele jaar te lopen maar het landschap is open dus bij harde wind of regen…

Nog niet uitgewandeld?

Voor een overzicht van andere wandelingen op deze site: Klik hier

Laatste update: 15 juni 2019